طراح سایتپایه یازدهم
دانلود کل سایت
فهرست درس‌ها

پودمان ۱: برنامه‌نویسی پایتون

تمرین تابع و مرتب‌سازی

صفحه ۷۰

انواع توابع در پایتون

User-Defined Function (توابعی که برنامه‌نویس تعریف می‌کند): توابعی که تاکنون تعریف کردید در این دسته قرار دارند.

Built-in functions (یا توابع داخلی پایتون): توابعی که در پایتون از قبل تعریف شده‌اند و برنامه‌نویس آنها را در برنامه‌های خود استفاده می‌کند. کارهای رایج و تکراری را سریع، ساده و بدون نوشتن کد طولانی انجام می‌دهد. به کمک توابع داخلی، برنامه‌ها خواناتر، کوتاه‌تر و کم‌خطا می‌شوند.

در بخش‌های پیش با برخی از این توابع آشنا شدید، در ادامه نیز کاربرد برخی دیگر را یاد خواهید گرفت. توابع ریاضی: این توابع فقط یا عمدتاً روی مقادیر عددی کار می‌کنند (جدول4).

جدول ۴

نام تابع کاربرد مثال خروجی
abs() محاسبه قدرمطلق عدد print(abs(-12)) 12
round() گرد کردن عدد اعشاری print(round(3.6))
print(round(3.1415, 2))
4
3.14
pow() محاسبه توان print(pow(2, 3)) 8
int() تبدیل به عدد صحیح print(int(4.8)) 4
float() تبدیل به عدد اعشاری print(float(5)) 5.0
max() بزرگ‌ترین عدد print(max(3, 9, 5)) 9
min() کوچک‌ترین عدد print(min(3, 9, 5)) 3
sum() جمع چند عدد print(sum([2, 4, 6])) 12

صفحه ۷۱

صفحه ۷۲

تا این بخش با توابعی مثل print, len, type, input, str آشنا شده‌اید. در ادامه با برخی از توابع داخلی غیرریاضی پایتون آشنا خواهید شد.

تابع sorted: این تابع برای مرتب‌سازی رشته، مجموعه، توپل و دیکشنری مورد استفاده قرار می‌گیرد و نتیجه را در قالب یک لیست جدید برمی‌گرداند.

ساختار کلی تابع

sorted(iterable, reverse=false)

iterable: داده‌ای که می‌خواهید مرتب کنید (لیست، رشته، توپل، مجموعه، دیکشنری و …)

reverse: اگر true باشد، ترتیب نزولی می‌شود. پیش‌فرض (false صعودی)

صفحه ۷۳

مثال: در این مثال تابع sorted رشته‌ای از کاراکترهای ذخیره‌شده در متغیر data را به‌صورت صعودی بر اساس کد اسکی کاراکترها مرتب می‌کند.

شکل ۱۴۹
شکل ۱۴۹

ماژول (module)

ماژول یک فایل است که می‌تواند شامل چندین تابع، متغیر و کلاس باشد و برای سازمان‌دهی برنامه‌های بزرگ استفاده می‌شود. با استفاده از ماژول می‌توانید کدهای آماده را دوباره استفاده کنید و برنامۀ خود را کوتاه‌تر و مرتب‌تر کنید.

شکل ۱۵۰
شکل ۱۵۰

انواع ماژول در پایتون: ماژول استاندارد (standard)

ماژول‌هایی در پایتون وجود دارند که برنامه‌نویس فقط آنها را در برنامه خودش وارد می‌کند و نیازی به تعریف آنها نیست. مثل time، date، random، math و... . به دو روش می‌توان از ماژول‌های استاندارد استفاده کرد.

روش اول: وارد کردن کل ماژول (import module)

این روش امن‌ترین راه است. چون از تداخل نام‌ها جلوگیری می‌کند. در این روش باید نام ماژول را قبل از تابع بیاورید.

شکل ۱۵۱
شکل ۱۵۱

مثال: Sqrt یک تابع آماده در ماژول math پایتون است، که برای محاسبه جذر اعداد استفاده می‌شود (شکل151).