طراح سایتپایه یازدهم
دانلود کل سایت
فهرست درس‌ها

پودمان ۱: برنامه‌نویسی پایتون

مجموعه (set)

صفحه ۴۸

واحد یادگیری 2

آیا تابه‌حال اندیشیده‌اید

  • اگر بخواهید یک مجموعه از اعداد بدون تکرار بسازید، یا ترتیب داده‌ها را حفظ کنید و تغییرناپذیر باشد، از چه نوع داده‌ای استفاده می‌کنید؟

  • فرض کنید می‌خواهید اطلاعات یک دانش‌آموز مثل نام، سن و نمرات او را ذخیره کنید و سریع به هر مورد دسترسی داشته باشید، چه ساختار داده‌ای مناسب است؟

  • اگر بخواهید یک عمل خاص را چند بار در برنامه استفاده کنید، بدون اینکه کد را تکرار کنید، چه راهی وجود دارد؟

  • چگونه می‌توانید در یک تابع تعداد زیادی داده را پردازش کنید یا عملیات تکراری انجام دهید، بدون اینکه کد طولانی شود؟

  • چگونه می‌توانید از کدهای آماده دیگران استفاده کنید؟ چه تفاوتی بین تابع و متد وجود دارد؟

در پایان از هنرجو انتظار می‌رود

  1. مجموعه‌ها و توپِل‌ها را تعریف کند، عناصر آنها را اضافه یا حذف کند و کاربرد هریک را بداند.

  2. دیکشنری بسازد، کلید و مقدار اضافه کند، داده‌ها را با کلیدها بازیابی کند و کاربرد دیکشنری را در ذخیره‌سازی اطلاعات بداند.

  3. هنرجو قادر باشد توابع ساده بنویسد، پارامترها و آرگومان‌ها را استفاده کند و مقدار بازگشتی تابع را دریافت و به کار ببرد.

  4. هنرجو بتواند توابع پیچیده‌تری بنویسد، از حلقه‌ها در توابع استفاده کند و عملیات تکراری را در توابع مدیریت کند.

  5. ماژول‌ها را وارد کند، توابع و کلاس‌های آماده را در برنامه خود استفاده کند و ماژول‌های استاندارد پایتون را شناسایی کند.

  6. ماژول‌های محلی را ایجاد و استفاده کند.

استاندارد عملکرد

هنرجو بتواند توابع و ماژول‌ها را ایجاد و استفاده کند، داده‌ها و عملیات تکراری را با توابع مدیریت کند، از ماژول‌های محلی بهره ببرد و تفاوت بین تابع و متد را تشخیص دهد.

صفحه ۴۹

در برنامه‌نویسی، هرچه برنامه‌ها بزرگ‌تر و پیچیده‌تر می‌شوند، نیاز به سازماندهی و استفاده مجدد از کد بیشتر حس می‌شود. توابع و ماژول‌ها ابزارهایی هستند که به برنامه‌نویس کمک می‌کنند تا کدهای خود را مرتب، قابل فهم و قابل استفاده دوباره بسازد. در این واحد یادگیری، شما با ساخت توابع، استفاده از پارامترها و مقدار بازگشتی، نوشتن توابع پیشرفته با حلقه‌ها و همچنین استفاده از ماژول‌های آماده و ماژول‌های محلی آشنا می‌شوید. با یادگیری این مفاهیم، می‌توانید برنامه‌های سازمان‌یافته‌تر و حرفه‌ای‌تری ایجاد کنید.

مجموعه‌ها (set)

شکل ۹۷
شکل ۹۷

مجموعه‌ها برای ذخیره چند مقدار در یک متغیر استفاده می‌شوند. مجموعه یکی از چهار نوع دادۀ پایتون است که برای ذخیره‌سازی انواع داده‌ها مثل اعداد صحیح، اعداد اعشاری، رشته‌ها، بولین‌ها و توپل‌ها (tuple) به‌صورت مجموعه‌ای به‌کار می‌رود.

ساخت set

استفاده از آکولاد {}:

این روش معمولاً برای ساختن مجموعه‌ای از عناصر مشخص و از پیش تعیین‌شده استفاده می‌شود.

پس از هر بار اجرای برنامه مشاهده خواهید کرد که ترتیب نمایش اعضای مجموعه فرق می‌کند (شکل98). یعنی set ترتیب نمایش عناصر را تضمین نمی‌کند و Unorder است.

شکل ۹۸
شکل ۹۸

صفحه ۵۰

استفاده از متد (add) برای اضافه‌کردن عنصر جدید به set

برنامه را اجرا کنید. مشاهده خواهید کرد که عناصر تکراری به مجموعه اضافه نشده‌اند (شکل99).

شکل ۹۹
شکل ۹۹

استفاده از متد (remove) برای حذف عنصر از set

با استفاده از متد remove می‌توانید عناصر یک set را حذف کنید.

مثال: با استفاده از متد remove عنصر "banana" از مجموعه حذف شده است (شکل100).

شکل ۱۰۰
شکل ۱۰۰

درصورتی‌که عضو وجود نداشته باشد در زمان اجرا پیغام خطا نشان داده می‌شود (شکل101).

شکل ۱۰۱
شکل ۱۰۱

صفحه ۵۱

استفاده از in برای بررسی وجود عنصر در set

شکل ۱۰۲
شکل ۱۰۲

مثال: در کد شکل 103 وجود عنصر"grape" در مجموعه fruits مورد بررسی قرار گرفته است. خروجی کد نشان می‌دهد این عنصر در مجموعه وجود ندارد.

شکل ۱۰۳
شکل ۱۰۳